De grondlegger van de gestalttherapie, Perls, werd geïnspireerd door het Zenboeddhisme. De kern van deze vorm van therapie is dan ook: bewustzijn, meditatie en het hier en nu. Niet de vraag "waarom?" staat centraal (zoals bij zijn leermeester Freud), maar de vraag "hoe?" Het gaat niet om inzicht (ratio, hoofd), maar om de directe gevoelservaring. De gevoelservaring van contact met onszelf, met onze omgeving en met anderen. Dat contact is alleen mogelijk in het 'hier en nu'. Ook al is dat wat er gebeurt misschien het gevolg van een dieper patroon, je kijkt vooral naar: hoe voelt het nu en hoe reageer je in deze situatie op dit moment? Je onderzoekt dus één specifieke gebeurtenis. Je kunt ook in plaats van een gebeurtenis een specifiek deel in jezelf (een subpersoonlijkheid of een lichaamsdeel) onderzoeken: door daar in te gaan 'zitten' en het te laten praten. Je kunt ook verder gaan en een dialoog laten ontstaan tussen verschillende delen in jezelf (zie ook innerlijke dialoog).